Тодо бичиг

Wikipedia талас
(Тод бичг талас туусн)
Одх тал: айлл, хәәвр
ᡐᡆᡑᡆ ᡋᡅᡔᡅᡎ
Prijutnoe1.jpg

Тодо бичиг (ᡐᡆᡑᡆ ᡋᡅᡔᡅᡎ тодо бичиг) — Дөрвн Хальмг улсин бичиг бәәсмн. Эн бичиг Зая-Пандитар үвлд, 1648 җилд моңһл бичгә сүүрәс бүтәлв. Энүнә цаһан толһад 29 үзгүд бәәнә: А, Э, И, О, У, Ө, Ү, Н, Ң, Х, Һ, Б, П, Ф, С, Ш, Т, Д, Л, М, Ц, Ч, З, Җ, Й, К, Г, Р, В, болн узгүд төвдин болн энетекдин келәр бичх — галигуд гидг үзгүд нерәдсмн.

Тодо бичиг Хальмг Таңһчд 1924 җилә хөөн элзлла. Ода тод бичгиг Хальмг Таңһчин школд, ик сурһульд сурҗ сурна.

Тодо үзгүдин нерд[ясх | иш ясх]

# Code Тодо үзг Кирил дарцар Латин дарцар Ахр Нерн Удан Нерн
1 6176 А A А хойр арата Худам әдл
2 6212 Э E Э нег арата, дөгә сүлтә
3 6213 И I И нег арата, киисквр сүлтә
4 6214 О O О нег арата, дөрвлҗн геестә
5 6216 Ө Ö Ө нег арата, дөрвлҗн геестә, ардан өргстә
6 6215 У U У нег арата, бүтү геестә, унҗу өргстә
7 6217 Ү Ü Ү нег арата, бүтү геестә
8 6184 Н N На нег арата, өмнән цегтә Худам әдл
9 6218 Ң Ng Аң
10 6221 Х X Ха хойр арата, өмнән хойр цегтә
11 6222 Һ Q Һа хойр арата, өмнән төгрг цегтә
12 6219 Б B Ба бүтү толһата
13 6220 П P Пха
14 6192 С S Са сарвһр толһата, нег арата Худам әдл
15 6193 Ш W Ша сарвһр толһата, ардан хойр цегтә Худам әдл
16 6224 Т T Та шанһ толһата, нег арата
17 6225 Д D Да хавтха толһата
18 6191 Л L Ла өөдән өвртә, нег арата Худам әдл
19 6223 М M Ма матьхр толһата, нег арата
20 6228 Ц C Ца цах толһата, нег арата
21 6226 Ч H Ча
22 6227 З Z За цацу эргцтә, шуд көлтә
23 6234 Җ J Җа
24 6229 Й Y Йа яман хоңшарта, шуд көлтә
25 6233 Г G Га дөгә көлтә
26 6232 К K Ка көлн толһата, көндлң өргстә
27 6231 Қ Kh Кх катһр ка
28 6199 Р R Ра хамр дөөрән өргстә, нег арата Худам әдл
29 6230 В V Ва дөгә көлтә
30 6235 NIA Галик?
31 6236 DZA Галик?
32 6296 TA Галик
33 6297 ZHA Галик

Бичилһн[ясх | иш ясх]

Кирил Тод хойр бичгәр бичсн үгмүд цацу биш болна. Цааранднь үлгүрнь хәләтн.

Кирил Тод Кирил Тод Кирил Тод Кирил Тод Кирил Тод Кирил Тод
Ах Аха Шүлг Шүлүг Ноха Нохой Аньх Аниху Хөн Хоин Бух Буху
Сө Сөө Толь Толи Алвн Албан Сән Саин Бәәх Байху Насн Насун
Олн Олон Лавта Лабтаи Көгҗм Көгҗим Гегән Гэгээн Негн Нигэн Хойр Хойор
Һурвн Һурбан Дөрвн Дөрбөн Тавн Табун Орс Орос Гидг Гэдэг Моңһл Моңһол

Юникод[ясх | иш ясх]

Character
(decimal)
Decimal Character
(hex)
Hex Name
6144 ᠀ 1800 MONGOLIAN BIRGA
6145 ᠁ 1801 MONGOLIAN ELLIPSIS
6146 ᠂ 1802 MONGOLIAN COMMA
6147 ᠃ 1803 MONGOLIAN FULL STOP
6148 ᠄ 1804 MONGOLIAN COLON
6149 ᠅ 1805 MONGOLIAN FOUR DOTS
6150 ᠆ 1806 MONGOLIAN TODO SOFT HYPHEN
6154 ᠊ 180A MONGOLIAN NIRUGU
6155 ᠋ 180B MONGOLIAN FREE VARIATION SELECTOR ONE
6156 ᠌ 180C MONGOLIAN FREE VARIATION SELECTOR TWO
6157 ᠍ 180D MONGOLIAN FREE VARIATION SELECTOR THREE
6158 ᠎ 180E MONGOLIAN VOWEL SEPARATOR
6160 ᠐ 1810 MONGOLIAN DIGIT ZERO
6161 ᠑ 1811 MONGOLIAN DIGITT ONE
6162 ᠒ 1812 MONGOLIAN DIGIT TWO
6163 ᠓ 1813 MONGOLIAN DIGIT THREE
6164 ᠔ 1814 MONGOLIAN DIGIT FOUR
6165 ᠕ 1815 MONGOLIAN DIGIT FIVE
6166 ᠖ 1816 MONGOLIAN DIGIT SIX
6167 ᠗ 1817 MONGOLIAN DIGIT SEVEN
6168 ᠘ 1818 MONGOLIAN DIGIT EIGHT
6169 ᠙ 1819 MONGOLIAN DIGIT NINE
6176 ᠠ 1820 MONGOLIAN LETTER A
6177 ᠡ 1821 MONGOLIAN LETTER E
6178 ᠢ 1822 MONGOLIAN LETTER I
6179 ᠣ 1823 MONGOLIAN LETTER O
6180 ᠤ 1824 MONGOLIAN LETTER U
6181 ᠥ 1825 MONGOLIAN LETTER OE
6182 ᠦ 1826 MONGOLIAN LETTER UE
6183 ᠧ 1827 MONGOLIAN LETTER EE
6184 ᠨ 1828 MONGOLIAN LETTER NA
6185 ᠩ 1829 MONGOLIAN LETTER ANG
6186 ᠪ 182A MONGOLIAN LETTER BA
6187 ᠫ 182B MONGOLIAN LETTER PA
6188 ᠬ 182C MONGOLIAN LETTER QA
6189 ᠭ 182D MONGOLIAN LETTER GA
6190 ᠮ 182E MONGOLIAN LETTER MA
6191 ᠯ 182F MONGOLIAN LETTER LA
6192 ᠰ 1830 MONGOLIAN LETTER SA
6193 ᠱ 1831 MONGOLIAN LETTER SHA
6194 ᠲ 1832 MONGOLIAN LETTER TA
6195 ᠳ 1833 MONGOLIAN LETTER DA
6196 ᠴ 1834 MONGOLIAN LETTER CHA
6197 ᠵ 1835 MONGOLIAN LETTER JA
6198 ᠶ 1836 MONGOLIAN LETTER YA
6199 ᠷ 1837 MONGOLIAN LETTER RA
6200 ᠸ 1838 MONGOLIAN LETTER WA
6201 ᠹ 1839 MONGOLIAN LETTER FA
6202 ᠺ 183A MONGOLIAN LETTER KA
6203 ᠻ 183B MONGOLIAN LETTER KHA
6204 ᠼ 183C MONGOLIAN LETTER TSA
6205 ᠽ 183D MONGOLIAN LETTER ZA
6206 ᠾ 183E MONGOLIAN LETTER HAA
6207 ᠿ 183F MONGOLIAN LETTER ZRA
6208 ᡀ 1840 MONGOLIAN LETTER LHA
6209 ᡁ 1841 MONGOLIAN LETTER ZHI
6210 ᡂ 1842 MONGOLIAN LETTER CHI
6211 ᡃ 1843 MONGOLIAN LETTER LONG VOWEL SIGN
6212 ᡄ 1844 MONGOLIAN LETTER TODO E
6213 ᡅ 1845 MONGOLIAN LETTER TODO I
6214 ᡆ 1846 MONGOLIAN LETTER TODO O
6215 ᡇ 1847 MONGOLIAN LETTER TODO U
6216 ᡈ 1848 MONGOLIAN LETTER TODO OE
6217 ᡉ 1849 MONGOLIAN LETTER TODO UE
6218 ᡊ 184A MONGOLIAN LETTER TODO ANG
6219 ᡋ 184B MONGOLIAN LETTER TODO BA
6220 ᡌ 184C MONGOLIAN LETTER TODO PA
6221 ᡍ 184D MONGOLIAN LETTER TODO QA
6222 ᡎ 184E MONGOLIAN LETTER TODO GA
6223 ᡏ 184F MONGOLIAN LETTER TODO MA
6224 ᡐ 1850 MONGOLIAN LETTER TODO TA
6225 ᡑ 1851 MONGOLIAN LETTER TODO DA
6226 ᡒ 1852 MONGOLIAN LETTER TODO CHA
6227 ᡓ 1853 MONGOLIAN LETTER TODO JA
6228 ᡔ 1854 MONGOLIAN LETTER TODO TSA
6229 ᡕ 1855 MONGOLIAN LETTER TODO YA
6230 ᡖ 1856 MONGOLIAN LETTER TODO WA
6231 ᡗ 1857 MONGOLIAN LETTER TODO KA
6232 ᡘ 1858 MONGOLIAN LETTER TODO GAA
6233 ᡙ 1859 MONGOLIAN LETTER TODO HAA
6234 ᡚ 185A MONGOLIAN LETTER TODO JIA
6235 ᡛ 185B MONGOLIAN LETTER TODO NIA
6236 ᡜ 185C MONGOLIAN LETTER TODO DZA
6272 ᢀ 1880 MONGOLIAN LETTER ALI GALI ANUSVARA ONE
6273 ᢁ 1881 MONGOLIAN LETTER ALI GALI VISARGA ONE
6274 ᢂ 1882 MONGOLIAN LETTER ALI GALI DAMARU
6275 ᢃ 1883 MONGOLIAN LETTER ALI GALI UBADAMA
6276 ᢄ 1884 MONGOLIAN LETTER ALI GALI INVERTED UBADAMA
6277 ᢅ 1885 MONGOLIAN LETTER ALI GALI BALUDA
6278 ᢆ 1886 MONGOLIAN LETTER ALI GALI THREE BALUDA
6279 ᢇ 1887 MONGOLIAN LETTER ALI GALI A
6280 ᢈ 1888 MONGOLIAN LETTER ALI GALI I
6281 ᢉ 1889 MONGOLIAN LETTER ALI GALI KA
6282 ᢊ 188A MONGOLIAN LETTER ALI GALI NGA
6283 ᢋ 188B MONGOLIAN LETTER ALI GALI CA
6284 ᢌ 188C MONGOLIAN LETTER ALI GALI TTA
6285 ᢍ 188D MONGOLIAN LETTER ALI GALI TTHA
6286 ᢎ 188E MONGOLIAN LETTER ALI GALI DDA
6287 ᢏ 188F MONGOLIAN LETTER ALI GALI NNA
6288 ᢐ 1890 MONGOLIAN LETTER ALI GALI TA
6289 ᢑ 1891 MONGOLIAN LETTER ALI GALI DA
6290 ᢒ 1892 MONGOLIAN LETTER ALI GALI PA
6291 ᢓ 1893 MONGOLIAN LETTER ALI GALI PHA
6292 ᢔ 1894 MONGOLIAN LETTER ALI GALI SSA
6293 ᢕ 1895 MONGOLIAN LETTER ALI GALI ZHA
6294 ᢖ 1896 MONGOLIAN LETTER ALI GALI ZA
6295 ᢗ 1897 MONGOLIAN LETTER ALI GALI AH
6296 ᢘ 1898 MONGOLIAN LETTER ALI GALI TA
6297 ᢙ 1899 MONGOLIAN LETTER ALI GALI ZHA
6310 ᢦ 18A6 MONGOLIAN LETTER ALI GALI HALF U
6311 ᢧ 18A7 MONGOLIAN LETTER ALI GALI HALF YA
ᢗᢩ 6313 ᢩ 18A9 MONGOLIAN LETTER ALI GALI DAGALGA (combined with ali gali A ())

Һаза заалһуд[ясх | иш ясх]