Ганди, Мохандас Карамчанд

Wikipedia гидг һазрас өггцн
Portrait Gandhi.jpg
Нерн Мохандас Карамчанд Ганди
Төрскн Нерн મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી
Төрсн Цаг 2.10.1869
Төрсн Һазр Порбандар, Гуҗарат, Индия
Өнгрсн Цаг 30.1.1948
Өнгрсн Һазр Нью-Дели, Индия
Эрдм төршлин үүлдәч, күңклин номт

Моханда́с Карамча́нд «Маха́тма» Га́нди (гуҗарати - મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધ, хинди - मोहनदास करमचंद गाँधी, 2.10.1869, Порбандар, Гуҗарат — 30.01.1948, Нью-Дели) — Индиг Алдр Британәс сулдхлhна җисәнә көтләчин болн идеологчин негнь. Энүнә шаха эс узхин күңкл ном (сатьяграха) олн-әмтнә уха-сегәнд нилчлгдсмн.

Намтр[чиклх | править исходный текст]

Махатма Ганди вайшин варна мөңг төрүләчин-гүүлгәнә касстд хандсмн. Энүнә эцкнь, Карамчанд Ганди, Порбандар балһсна диван (ах министр) болҗ көдлсмн. Гандин өрк-бүл йир сүзгтә бәәсмн. Эн өрк-бүлд цуг мөргүл, шаҗна зака бүтәҗ кегдсмн.

13 наста Ганди Кастурбай нертә күүнлә көл дер негдүлсмн. Кастрбай залуд 4 көвүдиг һарһсмн - Харилал (1888—1949), Манилал (28 октября 1892—1956), Рамдас (1897—1969) болн Девдас (1900—1957).

19 наста Ганди юридическ сурһуль дасхин төлә Лондонд йовҗ ирсмн. 1891-гч җилд сурһуль чиләһәд, төрскн орн-нутгурн хәрҗ исрсмн. Зуг Индьт Ганди сән көдлмш эс олад, 1893-гч җилд Өмн Африкд ирсмн. Эн һазрт Ганди җаһарин зөвүдин төлә ноолданд орлцсмн. Үүнд Ганди шаха эс узхин (сатьяграхан) сөрүцлhнә эв-арһиг эдлҗ.

1915-гч җилд Ганди Индьт хәрҗ ирсмн. Эн җилд энүг Рабиндрабат Тагор эң түрүн "Махатма" (Кевләр:Lang-dev)— «нүср седкл») гиҗ нер өгсмн (Ганди эн зергиг, эвриг бусрмг гиҗ, авсн уга). Удлго Ганди Индин сулдлһна җисәнд хамцгдсмн. Сулдлһна ноолданд Ганди шаха эс узхин эв-арһиг эдлҗ бәәсмн. Тедн дунд - британин эд-таврас буцлт.

1921 - 1934-гч җилмүдт Ганди Индин орн-нутгин конгресс көтлсмн.

Гандин тегш биш бәәдллә ноолдан бас ик медмҗ олсмн.

Ганди җаһармудын болн лалмудын дунд ик тоомсрта болсмн. 1947-гч җилин Индин лалмудын Пакистанур болн сүзгго Индүр хуваллһн хәрлцәтә шахана гүрм болсмн. Ганди җаһармудыг болн лалмудыг эвлх меңссмн. 1948-гч җилин намрт Ганди эвлхин төлә харhнлh зарлсмн. Энүнә ач-тусар шахан невчк уурв.

1948-гч җилин январь сарин 30-д Гандин әм экстермист тасрв.

Заалт[чиклх | править исходный текст]