Немлһн

Wikipedia гидг һазрас өггцн

Немлһн — түрүн аритметикин хойр тойгиг ниилүлдг үүл. Талданар, немлһн - нег олнд заглсн хойр хүвд (немр гидг нерәдлһтә) нег шин хүв (то гидг нерәдлһтә) өгдг үүл. a болн b тойгна то немх темдгәр бичсмн: a + b.

2 + 3 = 5
немр + немр = то
Үлгүрнь: 2 + 3 = 5 альмд.

Заглһн[чиклх | править вики-текст]

Аритметикд: немлһн хойр йиртмҗин тойгин үүл эн чинртә:

  1. а + 1 = a'
  2. a + b' = a' + b = (a + b)'

Энд a' - а тойгин дарук тойг.

Чинрд[чиклх | править вики-текст]

  • Бүтү немхлә, тойг сольшго;
  • a + b = b + a (сольҗ тәвлһнә чинр);
  • (a + b) + c = a + (b + c) (ниилүлһнә чинр);
  • a × (b + c) = a × b + a × c (төгәлһнә чинр).

Бичлһн[чиклх | править вики-текст]

Бахар немлһн: 5 + 12 = 17

Немлһн немх темдгәр бичсмн. Немлһнә аш әдлцлһнә темдгәр медгҗәнә. Үлгүрнь:

1 + 1 = 2
2 + 2 = 4
5 + 4 + 2 = 11
3 + 3 + 3 + 3 = 12

Зәрмдән немх темдг бичгдго:

  1. Тойгин бахн. Кенз дор бичсн тойг татас татсмн, бахна тойгуд немлсмн, то татасар дор бичсн.
  2. Бүкл болн үүрмг тоосас бүрдсн то . Бүкл үүрмг тойгиг дахад бәәдг тойг - теднә то. Үлгүрәр,
3½ = 3 + ½ = 3,5

Немлһнә самбр.

+ 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
2 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
3 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
4 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
5 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
6 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
7 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
8 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17
9 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

Медлһн[чиклх | править вики-текст]

Олна ниилүлһн[чиклх | править вики-текст]

Олна ниилүлһн болн то

Олна ниилүлһн - маш тохнята медлһн болх. Хойр әдл биш олд негдүлхлә, тер нег олна - то хойрин олна тооһин то болна. Тер медлһн амр умшта болн бичәтә.

Утнь икдүлһн[чиклх | править вики-текст]

Хойрдгч немлһнә медлһн - экн утнь өггцн утар икдүлһн. Тегәд то - аш утнь бәәх.

2 + 4 = 6, алҗебрин медлһн. Әдл бәәдг 2-ар тегәд 4-әр көндллһн болн 2-ар тегәд 4-әр көндллһн.
2 + 4 = 6, аритметикин медлһн. Әдл бәәдг 4-әр көндллһн болн 4 дәкҗ 1-әр көндллһн.